T.C. ADALET BAKANLIĞI
Personel Genel Müdürlüğü

Sayı: B.03.0.PER.0.00.00.01/010.06.02/20 Konu: Yıllık, mazeret, hastalık ve refakat ile aylıksız izinler Tarih: 13/02/2025

GENELGE No: 76/1

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa tabi hakim ve savcılar ile ataması Bakanlıkça yapılan diğer personelin, yıllık, mazeret, hastalık ve doğum izinleri ile sağlık raporlarının verilmesine ilişkin esaslar, Bakanlığımızın 01/01/2006 tarihli ve 76 sayılı Genelgesi ile tüm teşkilata duyurulmuştu.

07/05/2010 tarihli ve 5982 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında yapılan değişiklikler, 11/12/2010 tarihli ve 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kumlu Kanununda getirilen düzenlemeler ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda 6111 sayılı Kanunla meydana gelen değişiklikler karşısında anılan Genelgenin güncellenmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Bilindiği üzere; Devlet Memurları Kanunu’nun 102 ve 103’üncü maddelerinde yıllık izin, 6111 sayılı Kanunla değişik 104’üncü maddesinde mazeret izni, 105 inci maddesinde hastalık ve refakat izni, 108 inci maddesinde ise aylıksız-izne ilişkin hükümler yer almaktadır.

Bu kapsamda; atamaları doğrudan Bakanlıkça veya Hakimler ve Savcılar Kanununun 114’üncü maddesi gereğince yapılan personelin yıllık, mazeret, hastalık, refakat ve aylıksız izinlerinin verilmesi ve kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirlenmiştir.

YILLIK İZİN

• Ait olduğu yıl içinde kullanılmayan izinlerin, izleyen yılın 31 Aralık gününe kadar kullanılıp göreve başlanması gerekmekte olup, bir sonraki yıla devredilmemesi,
• Yıllık izin kullanılmakta iken hastalık nedeniyle rapor verilmesi durumunda;
  • Hastalık izin süresinin, yıllık iznin bittiği tarihten önce sona ermesi halinde, kalan yıllık iznin kullanılmaya devam edilmesi, yıllık iznin hastalık izni süresince uzamayacağının bilinmesi,
  • Hastalık izin süresinin yıllık iznin kalan kısmından daha fazla olması halinde, yıllık iznin geri kalan kısmı kullanılmaksızın hastalık izninin bitimini müteakip göreve başlanılması,
  • Hastalık izni ile yıllık iznin aynı tarihte bitmesi halinde, yıllık iznin geri kalan kısmı kullanılmaksızın bu tarihte göreve başlanılması,
• Hastalık izinleri sebebiyle kullanılamayan yıllık izinlerin Devlet Memurları Kanununun 103’üncü maddesine göre kullandırılması.
• Yıllık izinlerin en çok üç defada kullanılması,
• İzinlerini yurt dışında geçirecek olanların ayrı bir onaya ihtiyacı olmayıp, izni veren makama bilgi verilmesi,

MAZERET İZNİ

Devlet Memurları Kanunu’nun 104’üncü maddesinde mazeret izinlerine ilişkin esaslar düzenlenmiş olup doğum, evlenme ve ölüm hallerindeki mazeret izinlerinin Bakanlık onayı beklenmeksizin, mazeretin ortaya çıkması ile kullanılmaya başlanması ve en geç on gün içinde kullanılması,

1- Doğum sebebiyle verilecek analık izni:

• Doğumdan önceki üç haftaya kadar kurumunda çalışabileceği tabip raporuyla onaylanan ve doğum sonrası analık iznine eklenmesi gereken azami beş haftalık süre içinde kanuni izinlerini kullanan kadın memurun, doğum sonrası analık iznine sadece doğum öncesi analık izni içinde kurumunda fiilen çalışarak geçirdiği sürelerin eklenmesi gerekmekte olup, bu süre içinde alınan kanuni izinlerin doğum sonrası analık iznine ilave edilmemesi,
• Memurun doğumdan önceki sekiz haftalık analık izninin, doğum tarihinden önceki üç haftaya kadarki kısmını kurumunda çalışarak geçirebileceği, bu durumda tabip raporuna bağlı olarak kurumunda fiilen çalışarak geçirdiği azami beş haftalık izin süresinin doğum sonrası analık izni süresine ekleneceği hükme bağlanmış olduğundan, sağlık durumunun uygun olduğunu tabip raporu ile belgelendirmeden kurumunda çalışmaya devam eden memurun fiilen çalıştığı sürelerin doğum soması analık iznine eklenmemesi,
• Beklenen doğum tarihinden önce doğum yapan memurun, doğum yapmadan önce kullanamadığı analık izni sürelerinin, doğum sonrası analık izni sürelerine ilave edilmesi,
• Doğumun beklenen tarihten sonra gerçekleşmesi halinde, fazladan geçen sürelerin doğum sonrası analık izni süresinden düşülmemesi,

2- Süt izni:

• Memura bir yaşından küçük çocuğunu emzirmek için analık izni süresinin (asgari sekiz, azami on üç hafta) bitim tarihinden itibaren, ilk altı ayda günde toplam üç saat, ikinci altı ayda ise günde toplam bir buçuk saat süt izni verilmesi,
• Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı hususunun kadın memurun tercihine bırakılması,

3- Babalık izni:

• Memura, eşinin doğum yapması halinde, isteği üzerine on gün babalık izni verilmesi,

4- Evlilik izni:

• Memura, kendisinin veya çocuğunun evlenmesi halinde isteği üzerine yedi gün izin verilmesi,

5- Ölüm izni:

• Memura, çocuğunun, eşinin, kendisinin veya eşinin ana, baba veya kardeşinin ölümü halinde isteği üzerine yedi gün izin verilmesi,

Diğer Mazeret Durumları:

• Memura, mazeretinin bulunması durumunda bir yıl içinde toptan veya bölümler halinde on gün, zaruret halinde on gün daha mazeret izni verilebileceği; ancak ikinci kez verilen iznin yıllık izinden düşülmesi,

Mazeret İzinlerini Vermeye Yetkili Merciler:

• Hakim ve savcı adaylarına; Türkiye Adalet Akademisi Eğitim Merkezinde yaptıkları staj esnasında Eğitim Merkezi Müdürü, Danıştay ve Yargıtay’da yaptıkları staj esnasında ilgili merci, diğer yerlerdeki staj süresince adalet komisyonu başkanı,
• Mahkemelerde görev yapan sosyal çalışmacı, pedagog ve psikologlara mahkeme başkanı veya hâkimi,
• Adli Tıp Kurumunda görev yapan personelden merkezde çalışanlar, grup başkanı ve müstakil şube müdürlerine Kurum Başkanı; grup başkanlıkları ve şube müdürlüklerinde görev yapanlara grup başkanları; müstakil şube müdürlüklerinde çalışanlara şube müdürleri,
• İcra müdür ve yardımcıları ile icra dairelerinde çalışan diğer personele, ilgili icra mahkemesi hakimleri,
• Hakimler ve Savcılar Kanununun 114’üncü maddesine göre atananlara, ilgisine göre daire başkanı, mahkeme başkanı veya hâkimi, Cumhuriyet başsavcısı veya Cumhuriyet savcısı, komisyon yazı işleri müdürü için komisyon başkanı,
• Yukarıda sayılan görevliler dışında kalan ve Bakanlıkça ataması yapılan tüm personele; sıralı amirlerinin uygun görmesi şartıyla bulundukları yer Cumhuriyet başsavcıları tarafından verilmesi.

HASTALIK İZNİ

• Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı halinde on sekiz aya kadar, diğer hastalık hallerinde ise on iki aya kadar izin verilmesi,
• Memurun, hastalığı sebebiyle yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi sürelerinin, hastalık iznine ilişkin sürelerin hesabında dikkate alınması,
• Azami süreler sonunda işe başlayabilmek için iyileştiğine dair rapor ibrazının zorunlu olduğu; iyileşemeyenlerin izninin bir kat daha uzatılıp, sonunda da iyileşemeyenler hakkında emeklilik hükümlerinin uygulanması,
• Sağlık şartlarını yeniden kazanan ve emeklilik hakkını elde etmemiş olanların yeniden memuriyete dönmek istemeleri halinde niteliklerine uygun kadrolara öncelikle atanması,
• Görevi sırasında veya görevinden dolayı kazaya, saldırıya uğrayan veya meslek hastalığına tutulan memurun iyileşinceye kadar izinli sayılması,
• Hastalık raporlarının; kurum tabipliği, aile hekimliği veya SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi,
• Tek hekim raporu ile bir defada en çok on gün rapor verilebileceği, kontrol muayenesi sonrası bu sürenin bir on gün daha uzatılabileceği; tek hekim raporlarının bir takvim yılında toplam 40 günü geçemeyeceği,
• Usulüne uygun olmayan raporlara dayanılarak görevinden ayrılanların izinsiz ve özürsüz görevlerini terk etmiş sayılacakları,
• Raporların en geç düzenlendiği günü takip eden günün mesai saati bitimine kadar elektronik ortamda veya uygun yollarla bildirilmesi.
• Yurt dışında düzenlenen raporların dış temsilciliklere onaylatılarak onaylı tercümesi ile birlikte gönderilmesi.

REFAKAT İZNİ

• Bakmakla yükümlü olduğu kişiler veya refakat edilmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek yakınlarının (ana, baba, eş, çocuk, kardeş) ağır kaza veya uzun süreli hastalığının sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şarttır.
• Raporda; tıbbi sebepler, hayati tehlike durumu, sürekli ve yakın bakım gerekliliği ile üç ayı geçmeyecek şekilde refakat süresi yer almalıdır.
• Aynı kişi için aynı dönemde birden fazla memura izin verilmez; toplam süre altı ayı geçemez.
• Refakat durumu sona ererse memur derhal görevine başlar ve bu süreçte özlük hakları korunur.

AYLIKSIZ İZİN

• Aylıksız izin onayı alınıp tebliğ edildikten sonra görevden ayrılınması gerekir.
• Doğum yapan memura analık izni bitiminden itibaren 24 aya kadar, eşi doğum yapan memura ise doğum tarihinden itibaren 24 aya kadar aylıksız izin verilir.
• Muvazzaf askerlik için ayrılanların sevk belgeleri ile bildirim yapması; dönüşte ise terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde müracaat etmesi zorunludur.
• İzin ve raporlu ayrılış/başlayış tarihleri derhal, hafta sonuna rastlaması durumunda ise ilk mesai gününde UYAP üzerinden bildirilmelidir.

Gereken dikkat ve özenin gösterilmesini rica ederim.

Sadullah ERGİN
Bakan