T.C.
ADALET BAKANLIĞI
İcra İşleri Dairesi Başkanlığı
Sayı : 86420598-293/6623 14.07.2023
Konu : Tahsil Dairelerine Sıra Cetvelinden Ayrılan Payın Ödenmesi Sırasında Tahsil Harcı Alınmaması
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : (a) Personel Genel Müdürlüğünün 03.11.2015 tarihli ve 41521 sayılı yazısı.
- Teftiş Kurulu Başkanlığının 20.06.2023 tarihli ve 3278 sayılı yazısı.
- Konya İcra Daireleri Başkanlığının 24.02.2023 tarihli ve 2023/798 muhabere sayılı yazısı.
- Manisa Cumhuriyet Başsavcılığının 26.01.2023 tarihli ve 2023/1154 sayılı yazısı.
Başkanlığımıza ulaşan ilgi (c) ve (d) sayılı görüş taleplerinden icra takibi başlatılan borçlu hakkında satış yapılması veya üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının haczi neticesinde tahsil olunan paraların tüm alacaklıların alacağını karşılamaması nedeniyle sıra cetveli yapılmak suretiyle paylaştırma yapıldığı dosyalardan sıra cetveline göre tahsil dairelerine (SGK, vergi dairesi vb.) ödeme yapılması sırasında tahsil harcı kesintisi yapılıp yapılmayacağı ile kesinti oranına ilişkin tereddütlerin bulunduğu anlaşılmıştır.
Bakanlığımız Teftiş Kurulu Başkanlığından, verilecek görüş yazısına esas olmak üzere görüş talebinde bulunulmuştur. Teftiş Kurulu Başkanlığınca ilgi (a) sayılı yazıya değinilerek ilgi (b) sayılı yazı ile görüş bildirilmiştir.
Bu konuya ilişkin mevzuat hükümlerinin incelenmesinde;
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun, “Mevzuu” başlıklı 2’nci maddesinde, “Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir.” hükmüne,
2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun “Harçlar” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasında “İcra ve iflas harçlarını kanun tayin eder. Kanunda hilafı yazılı değilse, bütün harç ve masraflar borçluya ait olup neticede ayrıca hüküm ve takibe hacet kalmaksızın tahsil olunur.” hükmüne,
Mezkûr Kanun’un “Hukuku amme borçları” başlıklı 47’nci maddesinin birinci fıkrasında “Para cezasıyla diğer hukuku amme borçlarının takibi hakkındaki kanunlar hükmü mahfuzdur. Şu kadar ki, Devletin bir akitten veya haksız bir fiilden doğan alacakları hakkında bu kanunun hükümleri cereyan eder.” hükmüne,
Mezkûr Kanun’un “Münderecatı” başlıklı 125’inci maddesinin üçüncü fıkrasında “Taşınmaz rehinle temin edilmiş muaccel borçlar, müşteriye devredilmeyip satış bedelinden tercihen ödenir.” hükmüne,
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde “Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer’i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.
Türk Ceza Kanununun para cezalarının tahsil şekli ve hapse tahvili hakkındaki hükümleri mahfuzdur.” hükmüne,
Mezkûr Kanun’un “Tahsili, Tahsili Emval Kanununa atfedilen alacaklar” başlıklı 2’nci maddesinde “Muhtelif kanunlarda Tahsili Emval Kanununa göre tahsil edileceği bildirilen her çeşit alacaklar hakkında da bu kanun hükümleri tatbik olunur.” hükmüne yer verilmiştir.
Mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; amme alacakları bakımından İİK’da alınacak harçlara ilişkin özel bir düzenleme bulunmamakta olup amme borçlarının takibi hakkındaki kanuni hükümlerin saklı tutulduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda İİK’nın amme alacaklarını kapsamadığı ve ilgili hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
Bu itibarla; icra dairesine müracaatı bulunmayan, 6183 sayılı Kanunun 1’inci ve 2’nci maddeleri kapsamında amme alacaklarının tahsili için haciz işlemini gerçekleştiren tahsil dairelerinin de bulunduğu devlet kurumlarına, il özel idarelerine ve belediyelere sıra cetvelinden ödeme yapılması sırasında tahsil harcı kesintisi yapılmaması gerektiği düşünülmektedir.
Bilgi edinilmesi ile konunun yargı çevrenizde bulunan Konya 7. İcra Dairesine ve Manisa 3. İcra Dairesine duyurulmasını arz/rica ederim.