Taşınır Mallarda Haczin Geçerliliği: Fiili El Koyma veya Yediemin Teslimi Zorunluluğu

ÖNEMLİ İLKE:

Taşınır malların haczi fiilen yapılır ve bu malların münasip bir yerde muhafazası ya da yediemin sıfatıyla borçluya yahut üçüncü kişiye teslimi gerekir. Aksi takdirde haciz hukuken hükümsüz kabul edilir; sıra cetvelinde pay ayrılamaz.

T.C. YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

• ESAS NO: 2025/1170
• KARAR NO: 2025/2136
• KARAR TARİHİ: 21/05/2025
• İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
• TARİHİ: 25/02/2025
• NUMARASI: 2023/1822 Esas - 2025/405 Karar
• DAVA TÜRÜ: Sıra Cetveline İtiraz / Şikâyet

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

Y A R G I T A Y İ L Â M I

I. ŞİKÂYET

• Asıl Dosyada: Şikayetçi vekili; borçlu şirketin menkullerine uygulanan hacze karşı istihkak iddiasında bulunduklarını, rehin hakkına dayalı olarak yapılan icra takibinin kesinleştiğini ve alacaklarının rehin hakkı nedeniyle rüçhanlı olduğunu belirterek düzenlenen sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.
• Birleşen Dosyada: Şikayetçi vekili; Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.’nin haczinin hukuken geçerli olmadığını, malların kanuna uygun şekilde muhafaza altına alınmadığını veya yediemine teslim edilmediğini, dolayısıyla fiili ve hukuki el koymanın gerçekleşmediğini ileri sürerek derece kararının iptalini istemiştir.

II. CEVAP

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili; şikayetçinin geçerli bir rehin hakkının bulunmadığını, menkul rehninin belirlilik ilkesine aykırı olduğunu ve taşınır haczinde yediemine teslimin geçerlilik şartı olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Diğer şikayet olunanlar da şikayetin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE VE BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARLARI

İlk Derece Mahkemesince; şikayetçinin rüçhanlı rehin hakkı bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen dosyada ise banka haczinin geçerli olduğu kabul edilerek şikayetin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince; fiili el koyma veya yediemin teslimi bulunmamasına karşın ⚖️ İİK 88. maddenin yorumu gereği taşınır hacizlerinde fiili el koymanın zorunlu olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Karara karşı şikayetçi vekili temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

IV. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Uyuşmazlık, sıra cetvelinde pay ayrılan alacaklının taşınır haczinin usulüne uygun gerçekleşip gerçekleşmediği noktasındadır.

Sıra cetvelinde yer alabilmek için her şeyden önce usul ve kanuna uygun, geçerli bir haczin varlığı şarttır. 2004 sayılı ⚖️ İcra ve İflas Kanunu’nun 88. maddesi gereğince:

"Taşınır malların haczi fiilen yapılır ve bu malların münasip bir yerde muhafazası ya da yediemin sıfatıyla borçluya yahut üçüncü kişiye teslimi gerekir. Aksi takdirde haciz hükümsüz kabul edilir."

Somut olayda icra dosyasının incelenmesinden; haczedilen yağların her iki tarafça da yediemin sıfatıyla kabul edilmediği, mahallinde serbest bırakıldığı ve usulünce yediemin tayin edilerek teslim edilmediği sabittir. Fiili el koyma veya geçerli bir yediemin teslimi bulunmadığından usulüne uygun bir taşınır haczi tamamlanmamıştır. Hükümsüz hacze dayanılarak sıra cetvelinde pay ayrılamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

V. HÜKÜM

Açıklanan nedenlerle;

Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine 21/05/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.