Bu karar, özellikle icra müdürlüklerindeki yoğunluk veya taraf talepleri nedeniyle “mahallinde bırakılan” malların hukuki durumunu netleştirmesi açısından kritik:
Dikkat Çeken Noktalar:
- Taşınır malların haczinin tamamlanması için sadece tutanak tanzimi yeterli değildir.
- Malın ya icra dairesince muhafazası ya da bir yediemine (borçlu dahil) usulüne uygun teslimi şarttır.
- Tutanakta “mahallinde bırakıldı” denilip yediemin tayin edilmemesi, haczi sıra cetvelinde hükümsüz kılar.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/1170 E. , 2025/2136 K.
Kararın Kritik Bölümü: “Taşınır malların haczi fiilen yapılır ve anılan yasa hükmü uyarınca bu malların münasip bir yerde muhafazası ya da yediemin sıfatıyla borçluya yahut üçüncü bir kişiye teslimi gerekir. Aksi takdirde haciz hükümsüz kabul edilir.”
T.C. YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGITAY İLÂMI
Esas No: 2025/1170
Karar No: 2025/2136
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
TARİHİ: 25.02.2025
SAYISI: 2023/1822 E., 2025/405 K.
ASIL DOSYADA
ŞİKAYETÇİ: Absa Bank Ltd. vekili Avukat B. A.
ŞİKAYET OLUNANLAR: 1-Yapı ve Kredi Bankası AŞ vekili Avukat M. G. 2-Deniz Faktoring AŞ 3-Bunge Gıda Tic. AŞ vekili Avukat Ş. A. G.
BİRLEŞEN DOSYADA
ŞİKAYETÇİ: Bunge Gıda Tic. AŞ vekili Avukat Ş. A. G.
ŞİKAYET OLUNANLAR: 1-Yapı ve Kredi Bankası AŞ vekili Avukat M. G. 2-Deniz Faktoring AŞ
İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 8. İcra Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 15.06.2023
SAYISI: 2007/1017 E., 2023/512 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleşen dosyada şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. ŞİKAYET
- Asıl dosyada şikayetçi vekili dilekçesinde; borçlu Lio Yağ şirketinin satılan menkul malları üzerinde rehin hakkı tesis edilmiş olması sebebiyle uygulanan hacze karşı 03.08.2006 tarihinde istihkak iddiasında bulunduklarını, sonrasında yasal süre içerisinde istihkak davası açtıklarını, ayrıca rehin hakkına dayalı olarak Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü’nün 2006/6932 E. sayılı takip ile rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçtiklerini, açılan bu takibin kesinleştiğini, davacı bankanın alacağının rehin hakkına dayanması sebebiyle rüçhanlı olduğunu ve ilk sırada pay verilmesi gerekeceğini ileri sürerek 22.11.2007 tarihli sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
- Birleşen dosyada şikayetçi vekili dilekçesinde; şikayet olunan Yapı ve Kredi Bankası’nın alacaklı olduğu icra dosyasında ödeme emrinin düzenleme tarihi ile borçluya tebliğ tarihinin aynı olduğu, Yapı ve Kredi Bankası tarafından haczedilen malların yedieminliğinin borçlu ve alacaklı tarafından kabul edilmediği için mahallinde bırakıldığı, bu nedenle hukuki ve fiili el koymanın gerçekleşmemiş olduğu, Deniz Factoring AŞ’nin menkuller üzerinde geçerli haczi bulunmadığı ileri sürerek 22.11.2007 tarihli derece kararının iptali talep edilmiştir.
II. CEVAP
- Şikayet olunan Yapı ve Kredi Bankası AŞ vekili cevap dilekçesinde; asıl dosyada şikayetçi yanın borçlu şirketten alacağı olmadığı için rehin hakkı da mevcut olmadığını, menkul rehninin belirlilik prensibine aykırı olması nedeniyle geçersiz olduğunu, birleşen dosyada mahcuzun yediemine tesliminin muhafaza tedbiri olup hacizli malların yediemine teslim edilmemiş olmasının muhafaza tedbirine başvurulmadığını gösterdiğini, taşınır malların yediemine tesliminin taşınır malların haczi için bir koşul olmadığını savunarak şikayetin reddini istemiştir.
- Diğer şikayet olunanlar, ayrı ayrı şikayetin reddini talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;
- Asıl dosyada; şikayetçi alacaklının rehin hakkının bulunmadığı gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.
- Birleşen dosyada, haczedilip satılan eşyanın bitkisel yağ olduğu, borçlunun adresinde yapılan fiili haciz işlemleri sırasında bu eşya hakkında değişik belirlemelerle haciz yapıldığı, menkul eşyanın haczi sonrasında muhafaza tedbirleri alınmasının alacaklının talebi ve icra müdürü takdirinde olduğunu ve kural olarak haczin geçerliliğine etkisi olmadığını, misli nitelikteki eşyanın haczinin geçerli olması için muhafaza altına alınması gerekli olduğu yolundaki dava sebeplerinin yasal dayanağı bulunmadığını, cinsi ile belirlenmemiş eşyanın haczedilip bırakılması halinde haczin tamamlanmadığı iddiasının doğru olmadığı, bu belirlemeye göre ve diğer davalı alacaklı Deniz Faktoring’e pay ayrılmadığı dikkate alınarak bu şikayet olunan yönünden şikayetinin hukuki yarar bakımından yerinde görülmediği gerekçesiyle birleşen dosyada şikayetin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dosyada şikayetçi vekili ile birleşen dosyada şikayetçi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dosyada şikayetçinin rehin hakkının bulunmadığının kabulü ile şikayetinin reddine karar verilmesinde usulsüzlük bulunmadığı, birleşen dosyada şikayet olunan Yapı Kredi Bankası tarafından çıkarılan ödeme emrinin İİK’nın 100. madde bilgisinde borçluya aynı gün tebliğ edildiği anlaşılmış ise de ihtiyati haczin kesinleşme tarihinin ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren 7. gün mesai saati bitimi ile kesinleşeceği, dosya da borçlu tarafından feragat edilmiş süre bulunmadığı, mahcuzlar muhafaza altına alınmadığından ve bir yediemine de teslim edilmediğinden geçerli bir haczin bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, İİK’nın 88/1. maddesindeki düzenleme para, cirosu kabil senetler, altın, gümüş gibi kıymetli şeyler için getirilmiş bir düzenleme olup geçerli bir taşınır haczinden söz edebilmek için fiilen el koyma zorunluluğu ya da yediemine teslim etme mecburiyeti bulunmadığı kanaatine varıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Birleşen dosyada şikayetçi vekili temyiz dilekçesinde; icra dosyalarının kapsamlı incelenmediğini, şikayet olunan Yapı ve Kredi Bankasının takibinin kesinleşme tarihinin yanlış değerlendirildiğini, Yapı ve Kredi Bankasının geçerli bir haczinin bulunmadığını, haczedilen taşınır mallara fiilen muhafaza yapılmadığı gibi bir yediemine de teslim edilmediğini, hukuki ve fiili el koyma gerçekleşmemiş olduğundan haczinin de geçerli olmadığını, şikayet olunan Deniz Factoring AŞ’nin sıra cetveline alınmasının hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Talep, sıra cetveline şikayet istemine ilişkindir.
- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, yargılama şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
- Sıra cetvelinde yer alabilmek için kural olarak, kesinleşmiş bir takibin ve geçerli bir haczin varlığı şarttır. İİK’nın 88. maddesi, “Haczolunan paraları, banknotları, hamiline ait senetleri, poliçeler ve sair cirosu kabil senetlerle altın ve gümüş ve diğer kıymetli şeyleri icra dairesi muhafaza eder. Diğer menkul mallar masrafı peşinen alacaklıdan alınarak münasip bir yerde muhafaza altına alınır” hükmünü ihtiva etmektedir. Taşınır malların haczi fiilen yapılır ve anılan yasa hükmü uyarınca bu malların münasip bir yerde muhafazası ya da yediemin sıfatıyla borçluya yahut üçüncü bir kişiye teslimi gerekir. Aksi takdirde haciz hükümsüz kabul edilir.
Somut olayda; şikayet olunan Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (eski Koçbank A.Ş.)’ye ait takip dosyasından yapılan taşınır hacizlerine ilişkin 27.07.2006 tarihli ihtiyati haciz tutanağı ile haczedilen yağların yediemin sıfatıyla her iki taraf kabul etmediğinden mahallinde bırakılmasına karar verildiği, dolayısıyla haczedilen yağların yediemin sıfatıyla borçluya yahut üçüncü bir kişiye bırakılmaları suretiyle muhafaza tedbirine başvurulmadığı görülmüştür.
Bu durumda mahkemece, birleşen dosyada şikayet olunan Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. tarafından bedeli paylaşıma konu menkuller üzerine usulüne uygun şekilde konulmuş geçerli hacizler bulunmadığı gerekçesiyle şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.05.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
| Başkan | Üye | Üye | Üye | Üye |
| M. C. | A. T. | B. A. | Ö. T. |